Wat een vaandel doet

In de oude versies van het Hooglied wordt het beeld vaak vertaald met een vaandel. Een vlag boven de bruid, met daarop één woord: liefde. Wie naar haar kijkt, ziet eerst de vlag. Wie haar zoekt, weet aan welke vlag zij hoort. Bernard van Clairvaux preekt over dit beeld en vraagt zijn hoorders: onder welke vlag loopt jouw leven? Iedereen loopt onder een vlag, zegt hij, of hij het weet of niet. Geld, succes, eigenliefde, of de liefde van Christus.

Een vlag die boven je hangt

Wat Bernard wil duidelijk maken, is dat de liefde van Christus niet iets is wat je af en toe ervaart, maar iets wat altijd boven je hangt zoals een vlag boven een ruiter. Hij kan vooruit kijken, hij kan opzij kijken, hij kan strijd voeren, maar boven hem hangt zijn vaandel. Het wappert ook als hij er niet bij stilstaat. Het is er ook als de strijd zwaar is. Het hangt boven hem omdat het zijn Heer was die het ophees, en de Heer haalt het niet zomaar weer omlaag. Bernard merkt op dat een vaandel in de middeleeuwse veldslag niet alleen een teken van toebehoren was, het bepaalde ook waar de ruiters zich verzamelden. Het was hun thuispunt op het slagveld. Zo werkt de liefde van Christus ook: wanneer iemand verloren raakt in zijn dag, kan hij terugkeren naar dat punt en zijn oriëntatie terugvinden.

Leren leven onder die vlag

Bernard moedigt zijn monniken aan om regelmatig op te kijken naar de vlag boven hen. Niet om er anders door te worden, maar om eraan te wennen dat ze er is. Wie weet dat er liefde boven hem hangt, leeft anders dan wie denkt dat hij in de regen staat. Hij gaat zijn dag in met opgeheven hoofd, gedragen. En wanneer iemand vraagt waarom hij staande blijft in moeilijke omstandigheden, kan hij naar boven wijzen. Daar staat één woord: liefde. Bernard voegt eraan toe dat onze ervaring van deze liefde varieert. De ene dag voel je haar warmer, de andere koeler. Maar het vaandel blijft hangen, ook op dagen dat je het niet ziet door de mist. Dat is het stabiele in het wankele.

Ter overdenking

• Onder welke vlag loop ik werkelijk in mijn dagelijks leven?
• Hoe zou ik vaker durven opkijken naar de vlag van liefde die boven mij hangt?